Ronald Haeberle (giữa) trở lại thăm khu chứng tích Sơn Mỹ ở xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh (Quảng Ngãi). Ông vẫn giữ nguyên những cảm xúc năm nào khi tận mắt chứng kiến vụ thảm sát Mỹ Lai vào buổi sáng 16/3/1968
Trong vòng 4 tiếng đồng hồ vào sáng 16/3/1968, quân đội Mỹ giết hại 504 thường dân vô tội ở làng quê Sơn Mỹ, hầu hết là phụ nữ và trẻ em. Mãi đến đầu năm 1970 khi Ronald Haeberle công bố những bức ảnh trên tạp chí “Life” thì Chính phủ Mỹ lúc bấy giờ mới vào cuộc điều tra, công nhận vụ thảm sát. Trong vụ thảm sát Mỹ Lai, ông đã chụp lại tổng cộng 60 bức ảnh ghi lại cảnh tượng kinh hoàng (40 trắng đen và 20 ảnh màu).
Phóng viên ảnh Ronald Haeberle quan sát bên hầm tránh pháo của gia đình ông Lê Lý từng bị lính Mỹ đánh sập vào buổi sáng xảy ra vụ thảm sát. Căn hầm này được phục dựng.
Mảnh đất đã hồi sinh, nhưng phóng viên ảnh Ronald Haeberle vẫn không nguôi ám ảnh khi trở lại thăm khu chứng tích Sơn Mỹ
Cùng với ông Ronald Haeberle, anh Trần Văn Đức, nạn nhân sống sót trong vụ thảm sát Mỹ Lai, dẫn con trai Trần Văn Viễn (gần 18 tuổi) từ Đức trở về.
Ronald Haeberle và Trần Văn Đức, nạn nhân sống sót trong vụ thảm sát Mỹ Lai trò chuyện dưới chân tượng đài Sơn Mỹ.
Họ xem danh sách nạn nhân vụ thảm sát Mỹ Lai, trong đó có tên bà Nguyễn Thị Tẩu (mẹ của anh Đức) bị lính Mỹ sát hại trong buổi sáng hôm đó.
Haeberle trò chuyện với một bạn trẻ về những bức ảnh ông chụp được trưng bày ở Bảo tàng khu chứng tích Sơn Mỹ, xã Tịnh Khê, huyện Sơn Tịnh (Quảng Ngãi).
43 năm trước, ngày 16/3/1968, Ronald Haeberle theo chân lính Mỹ vào làng Mỹ Lai ở Sơn Mỹ, Quảng Ngãi với tư cách là phóng viên chiến trường. Tại đây, lính Mỹ đã sát hại 504 thường dân, chủ yếu là phụ nữ, trẻ em, người già. Cuộc bắn giết, đốt nhà diễn ra trong 4 tiếng đồng hồ ám ảnh day dứt ông cả một đời.
Một năm sau sự kiện này, ông quyết định công bố bộ ảnh vụ thảm sát trên tạp chí Life, lần đầu tiên đưa sự việc ra công luận thế giới. 'Một khi sự thật lịch sử mất đi thì tính nhân văn không còn', tác giả bộ ảnh nói về quyết định công bố bộ ảnh độc quyền.
Trong số những hình ảnh ông chụp ở làng Sơn Mỹ ngày định mệnh đó, có một số tấm chưa từng được công bố với thế giới. Giờ đây ông quyết định giới thiệu chúng qua VnExpress, nhân lần đầu trở lại Việt Nam với tư cách là nhân chứng của bi kịch lịch sử Mỹ Lai. Các ảnh dưới đây đều chụp lại từ ảnh gốc.
Trong bức ảnh này, người anh che đạn cho đứa em trườn trên bờ ruộng. Ronald Haerle chụp trong buổi sáng xảy ra vụ thảm sát Mỹ Lai.
Sau 43 năm, bức ảnh này vẫn còn gây tranh cãi, chưa thể xác định được danh tính của hai đứa bé trong bức ảnh. Tuy nhiên, ông Trần Văn Đức, hiện là Việt kiều ở Đức, tự nhận mình là nhân vật trong ảnh. Trên đây là bức ảnh gốc, phía bên bìa phải của ảnh là cánh tay của một lính Mỹ.
Bức hình công bố trên tạp chí Life năm 1969 đã được cắt cúp lại bố cục, bỏ đi cánh tay này.
Lính Mỹ đang lôi một cụ già trốn trong nhà ra trước sân
Một nhóm gồm nhiều phụ nữ, trẻ em bị tập trung lại một chỗ.
Một em bé ngồi trước mũi súng của các binh lính trước khi vụ giết hại xảy ra.
Binh lính tra khảo dân làng.
Một người lính cầm lựu đạn chuẩn bị ném xuống căn hầm ẩn nấp của dân làng Sơn Mỹ trong sáng 16/3/1968
Ngoài giết hại người, gia súc, gia cầm, lính Mỹ còn mang lương thực của dân làng đổ xuống mương
Một cụ già và hai cháu nhỏ trước những mũi súng của binh lính.
Lính Mỹ vũ trang tràn vào làng vào buổi sáng định mệnh.
Chiếc máy ảnh cơ cũ kỹ của phóng viên chiến trường Ronald Haeberle cách đây 43 năm đã ghi lại bộ ảnh về vụ thảm sát Mỹ Lai. Lần này sang Việt Nam thăm lại hiện trường xưa, ông vẫn mang theo chiếc máy ảnh này. Ảnh: Trí Tín.
Nguồn: Trí Tín(vnexpress.net)