Nghe đến Sông Cầu, rất nhiều người liên tưởng đến bài hát dân ca quan họ của vùng Kinh Bắc “Sông Cầu nước chảy lơ thơ”:
“Sông Cầu nước chảy lơ thơ
Đôi ta thương nhớ bao giờ cho nguôi”.
Đấy là con sông với tên gọi Sông Cầu.
Ở vùng biển miền Trung có tên một địa danh thoạt nghe tưởng có liên quan tới một dòng sông, nhưng lại không có dính dáng gì đến sông, đấy là Sông Câu, một địa danh của tỉnh Phú Yên: Đất phú – Trời yên.
Nói cho công bằng thì ở thị xã Sông Cầu cũng có một dòng sông – sông Tam Giang.
Có câu ca dao nói về dất “Xứ Nẫu” – Phú Yên:
“Mặn mà nước mắm Tiên Châu
Khoai lang Bàu Súng, Sông Cầu dừa tươi
Chợ Sông Cầu mỗi tháng sáu phiên
Anh đi không đặng gửi lời nguyền thăm em.”
Một ngày em đến quê anh Sông Cầu, Phú Yên - Tác giả: Trần Tình
Từ chân đèo Cù Mông ở phía Bắc đến miễu Ông Cọp ở phía Nam, men theo ven bờ biển, đất Sông Cầu được trồng toàn dừa. Ngoài những cánh đồng lúa bao phủ hai bờ sông Tam Giang, còn lại là dừa. Dưới tán lá dừa khổng lồ che phủ, thấp thoáng những nếp nhà. Dừa mọc dọc hai bên đường quốc lô, bao trùm ven bờ vịnh Xuân Đài.
Trên đỉnh dốc Găng có thể nhìn được một góc vịnh Xuân Đài. Tàu thuyền có thể đi vào từ cửa vịnh, từ các cảng Dân Phước, Tiên Châu, Nhất Tự Sơn … để đi tham quan toàn bộ vịnh.
Vịnh Xuân Đài có diện tích mặt nước khoảng 13.000.000 ha. Độ sâu từ 7m đến 18m, cửa vịnh rộng rãi (khoảng 4400m). Bờ vịnh trải dài trên 50km qua những địa danh nổi tiếng của vùng Sông Cầu như: Gành Đèn, Gành Đen, Gành Đỏ, Vũng Mắm, Vũng Me, Vũng La, Hòn Móm, Cù lao Ông Xá, đảo Nhất Tự Sơn, đâm Cồn Cả ….
Trải dải ven theo bờ vịnh Xuân Đài và dọc theo Quốc lộ 1A, Trạm dừng chân Astop nổi bật lên với các công trình phục vụ, nghỉ ngơi, một khu du lịch, dịch vụ … nhưng vẫn không làm mất đi vẻ đẹp thiên nhiên, Astop hòa vào khung cảnh chung như đóa hoa rực rỡ ven vịnh Xuân Đài.
Bình yên Astop - Ảnh: Trần Duy Quảng
Khi nghe nghệ sĩ Nghiêm Thế Long của Câu lạc bộ Nhiếp ảnh Chiến sĩ ca bài ca cổ “ Về Sông Cầu quê anh” có câu Astop, tôi nghe nhưng chưa rõ, tôi mượn lời viết, thì đúng là Astop. Tự nhiên trong tôi nảy ra ý nghĩ ngộ nghĩnh: phải chăng đây là sự kết hợp văn hóa Đông –Tây?
Có thể lắm chứ? Tôi liên tưởng: Những người sáng lập ra Astop đang trên xe từ Nam ra Bắc hoặc từ Bắc vào Nam vừa đổ đèo Cù Mông thì gặp ngay cảnh đẹp bên vịnh Xuân Đài. Những người đi trên xe định hô: A dây rồi! … nhưng mới hô có câu A …có lẽ bác tài chưa nghe rõ nên mọi người lại hô stop (dừng lại).Và có thể hai từ A + Stop đã tạo nên tên gọi của khu du lịch chăng? Có thể lắm chứ.
Bình minh vịnh Xuân Đài - Tác giả: Nguyễn Trung Hiệp
Non nước Sông Cầu - Tác giả: Trần Duy Quảng
Người ta gọi là Trạm dừng chân, nhưng theo tôi thì đây là tổ hợp: Cây xăng, cửa hàng mua sắm, khách sạn, nhà hàng tiệc cưới, quán điểm tâm, giải khát, bãi tắm, các dịch vụ về du lịch … người dân xung quanh coi đây là khu giải trí với sân khấu ca nhạc miễn phí … người dân ra vào tự do, không bị ngăn cấm.
Astop lung linh bên vịnh Xuân Đài - Tác giả: Trần Tình
Ngày mới trên vịnh Xuân Đài - Tác giả: Nguyễn Trung Trực
Nuôi cá trên vịnh Xuân Đài - Tác giả: Nguyễn Trung Hiệp
Ấn tượng nhất với những khách đến khu Astop là đồ ăn thức uống ở Astop rất rẻ, rẻ bất ngờ & rất ngon, ngon cũng quá bất ngờ, du khách dù khó tính đến mấy cũng không có điểm nào để chê. So với các nơi đừng chân khác thì ở Astop rẻ phân nửa. Nói chính xác là Astop bán với giá bình dân.
Một người dân sống bên cạnh Astop nói với chúng tôi: “Chiều cuối tuần, gia đình anh lại vào Astop vui chơi, ăn uống. Ở đấy vừa rẻ, vừa được ngồi ngắm cảnh hoàng hôn vịnh Xuân Đài”.
Chợt nghĩ đến ở một bãi biển ở vùng Bà Rịa - Vũng Tàu, mua một lon bia ken đúng giá 18.000đ, đang khen là khu du lịch mà bán rẻ, uống hơn 1/2 lon bia thì được phục vụ ra đòi tiền ghế 80.000d, gần một trăm nghìn. Trong khi đấy ở Nha Trang, chủ quán không lấy tiền ghế mà giá vẫn rẻ.
Vịnh Xuân Đài nhìn từ trên cao - Tác giả: Nguyễn Việt Cường
Năm 2016, Astop là một trong 5 đơn vị được nhận danh hiệu quí giá “Điểm dừng chân phục vụ khách du lịch hàng đầu Việt Nam năm 2016” do Bộ VH – TT – DL trao tặng.
Xin mượn bài thơ của Đại tá Đoàn Hoài Trung, người con của đất Sông Cầu, để thay lời kết.
VỀ SÔNG CẦU QUÊ ANH
Em theo anh về thăm Sông Cầu
Biển Xanh thắm, sóng hát triền miên
“Gió phóng túng, chuyên cần” thổi lại
VịnhXuân Đài in bóng con thuyền
Em cùng anh lên Nhất tự Sơn
Đường qua đảo thiên nhiên ban tặng
Đây Vũng La, vũng Sứ, vũng Chào
Đầm Cù Mông tôm cá đầy ghe
Bãi Từ Nham cát trắng, nắng vàng
Bãi Tràm hoang sơ in bóng rặng dừa
Bãi Bàng, Bãi Nồm, bãi Nhổm, Bãi Rạng
Sẽ địa danh du lịch nay mai
Về Xuân Lộc ăn bánh hỏi lòng heo
Qua Thị xã quá trời hải sản
Đây cá ồ, cá dìa, khô đéc
Kia Tôm Hùm, ốc bướm, ốc nhảy
Đã làm nên ẩm thực nơi đây
Mùa lễ hội sông nước Tam Giang
Thuyền đua thuyền trên dòng nước trong xanh
Đêm hát lăng em nghe rộn rã
Một mùa mới bội thu đang chờ
Astop trạm dừng chân như mơ
Là tốp 5 của cả cung đường
Khu đô thị mới Vịnh Xuân Đài
Sẽ đẹp thêm thành phố tương lai
Người Sông Cầu cần cù, hiếu khách
Người Sông Cầu khí phách hiên ngang
Con gái Sông Cầu nết na, dịu dàng
Giọng ngọt ngào như hương lúa, nước dừa
Từ dốc Găng đến đèo Cù Mông
Những con sông ôm ấp cánh đồng
Níu kéo em Sông Cầu lộng gió
Như hồn anh phóng khoáng mênh mang.
Thực hiện: Nguyễn Việt Cường